ابو القاسم گرجى

86

ادوار اصول فقه

سيّد در اين رساله به كتاب خود « الملخص فى الاصول » حوالت داده . اين رساله ، رساله‌يى است فلسفى محض . 24 - « ابطال العمل بخبر الآحاد » : اين رساله را « آقا شيخ آقا بزرگ » از خط « شيخ شهيد » و او از خط جدش ، و جد شهيد از خط « شريف مرتضى » استنساخ كرده است . صاحب « ادب المرتضى » گويد : نسخه‌اى از آن نزد من است كه داراى دو صفحه است و سيّد در آن به « المسائل الحلبيات » و « المسائل التبانيات » حوالت داده است . « 1 » در اين رساله نسبت به بعضى از راويان حديث از اماميه مانند « طاطرى » و « ابن سماعة » و ديگران از « غلات » و « مجسمه » و « خطابيه » و « مشبهه » و « مجبره » تعريض شده است . « 2 » 25 - « مجموعه‌اى مشتمل بر چهار مسئله » : اوّل در طرق استدلال ، دوم در اينكه عدم الدليل دليل بر عدم است ، سوم در ولايت از جانب جائر ، - اين مسئله در جمادى الاولى سال 415 در مجلس وزير « ابو القاسم ، الحسين بن على المغربى » مورد سخن واقع گشته است - مسئله چهارم در حكم باء تعديه . بنابراين ، اين رساله مجموعه‌اى است فقهى ، اصولى و نحوى . صاحب « ادب المرتضى » گويد : نسخه‌اى از اين مجموعه به قلم « آقا شيخ آقا بزرگ » نزد من موجود است . « 3 » 26 - « مقدّمة فى الاصول » : به‌طور موجز از اصول عقايد اماميه : توحيد ، عدل ، امامت ، معاد ، وعد و وعيد بحث و در بعضى از آراى معتزله مناقشه مىكند . صاحب « ادب المرتضى » گويد : نسخه‌اى از اين رساله ضمن مجموعهء « آقا شيخ آقا بزرگ » در يك ورق به خط نسخ ريز نزد من موجود است . « 4 » 27 - « فى من يتولى غسل الامام » : رساله كوچكى است در يك صفحه راجع به اين عقيده كه امام را جز امام غسل نمىدهد . « سيّد مرتضى » اين عقيده را صحيح نمىداند بلكه احيانا آن را محال مىداند . در اين رساله به كتاب « الذخيره » حوالت شده است . « 5 » 28 - « منع تفضيل الملائكة على الانبياء » : رساله‌ايى است در سه صفحه ضمن مجموعه « آقا شيخ آقا بزرگ » ص 232 - 234 .

--> ( 1 ) - ادب المرتضى 149 . ( 2 ) - مجموعهء آقا شيخ آقا بزرگ ص 335 . ( 3 ) - ص 149 . ( 4 ) - ص 150 . ( 5 ) - مجموعه آقا شيخ آقا بزرگ ص 213 .